* هستى : رسالهء . . . ن . گويا از عارفان و اديبان سدهء 9 ق ، در مراتب سه‌گانهء وجود و مراتب چهارگانهء يقين انسان ، گفتارى عرفانى دربارهء مضمونى فلسفى . آغاز : رسالهء هستى . تيمنا بذكر القلم . چنانك هست ، هست و نيستى را بگرد سراپردهء او راه نيست . نسخه‌ها 2 / 865 ( 1 نسخه ) . آستان قدس 6 / 429 ؛ همانجا ، نامگو 611 . * هستى جزئى به حقيقت كلى . بابا افضل كاشانى ( - جاودان‌نامه ) . گويا همان « احاطهء الفاظ كلى بر الفاظ جزوى » ( هف ) او باشد . آغاز : شخصى جزوى به حقيقت كلى وجود دارد . و حكم‌كننده بر صدق اين گفتار ، چون خواهى كه نامه نويسى . . . نوشتن كلى بود . نسخه‌ها 2 / 865 ( 4 نسخه ) ؛ ذريعه 25 / 221 . الهيات ش 242 كه در فهرست نيامده است [ رؤيت ] ؛ دايرة المعارف ، ش ( 12 ) 725 عكسى ؛ دانشگاه 3 / 331 ( 2 نسخه ) ، همانجا 9 / 1015 ؛ مجلس ش 14 / 2429 فهرست نشده ؛ نشريه 5 / 180 . * هستى كلى دگرگون نمىشود . از همان بابا افضل ( - بالا ) . دربارهء اينكه هستى كلى دگرگون نمىشود و روان با مردن حس‌ها و افزارهاى آن نمىميرد و دانشش پايدار است . آغاز : برهان بر اينكه درجهء رتبه يقين شود ، انسان را كه از فنا ايمن است ، گوئيم آنگه ايمن شود كه بداند كه هستى وجود كلى است . نسخه‌ها 2 / 865 ( 4 نسخه ) ؛ ذريعه 25 / 221 . تهران ، نوربخش 2 / 225 ؛ دانشگاه 3 / 330 ( 2 نسخه ) ؛ مجلس 14 / 336 - 347 ش 5031 ؛ ملك 7 / 248 ش 19 / 4191 « وحدت عالم و معلوم » ؟ * هشت بهشت . از ابو يعقوب يوسف قراباغى محمد شاهى فرزند محمد جان ، كه در بخارا روزگارى ملازمت « مقتدازادهء پادشاهان » . . . « خردسال بزرگ‌افعال » را داشته . و نيز از مرادش خواجه سعد ياد مىكند كه از وى خواسته كه بنويسد : « كيفيت خواب ديدن چيست و آنچه ديده مىشود از آينده و گذشته در كجا ديده مىشود » . [ ديباچه ] . وى ملا يوسف معروف به كوسج ( د 1054 / 1644 م ) است كه « حاشيه » اى بر « شرح » دوانى بر « عقايد عضدى » در 999 ق ( يا بنوشتهء كشف الظنون در 1000 ق / 1591 م ) نگاشته است . [ مشترك 2 / 992 ] . در 1 « خطبه » و 7 « جنان » كه با « خطبه » مىشود هشت بهشت . . . و هر جنان در چند « چمن » : جنان اول : در 3 « چمن » : 1 - در بيان حقيقت نسبت ميان نفس ناطقه و بدن ، 2 - قواى حيوانى و حواس ، 3 - نسبت به وجه ديگر . جنان دوم : در اقسام خواب و وجه ديدن و كيفيت ديدن ، در 6 « چمن » : 1 - اقسام خواب‌ها ، 2 - در وجه ديدن اين چنين خواب‌ها و نديدن در بيدارى . . . جنان سوم : در 2 « چمن » : 1 - خواب‌هاى انفسى ، كه به ذات و نفس بيننده تعلق دارد ، 2 - مراتب نفس ، جنان چهارم ، در بيان كيفيّت وحى و الهام ، كه در